Bài này gợi ý về
HĐ dưới 1 tháng, hợp đồng thử việc riêng, CTV đúng nghĩa dân sự, người đang hưởng lương hưu — không thuộc BHXH bắt buộc. Đổi tên hợp đồng thành “cộng tác” nhưng vẫn quản lý giờ thì vẫn phải đóng.
Tổng hợp theo Luật BHXH 2024 · Nghị định 158/2025/NĐ-CP. LUẬT DN không phải cơ quan thuế hay ĐKKD — đọc bản gốc trước khi nộp.
Câu hỏi kế toán hỏi nhiều nhất: nhân viên này có phải đóng không. Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và Nghị định 158/2025/NĐ-CP cho vài nhóm loại trừ — và một bẫy: tên hợp đồng không quyết định.
Phải đóng
Người làm theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hoặc xác định thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên. Kể cả khi hai bên đặt tên khác (cộng tác, dịch vụ, khoán) nhưng có việc làm, có trả lương và một bên quản lý, điều hành, giám sát — đó vẫn là hợp đồng lao động (điểm a khoản 1 Điều 2 Luật BHXH 2024).
Không phải đóng
Hợp đồng lao động dưới 01 tháng. Hợp đồng thử việc ký riêng theo Bộ luật Lao động (khoản 5 Điều 3 NĐ 158/2025) — nếu thử việc chỉ là một điều trong HĐLĐ từ 1 tháng thì vẫn đóng cả thời gian thử. Làm không trọn thời gian mà lương tháng thấp hơn mức làm căn cứ đóng thấp nhất. Không hưởng lương từ đủ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng thì không đóng tháng đó (khoản 5 Điều 33 Luật BHXH 2024). Người đang hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng.
Bẫy cộng tác viên
Ghi “hợp đồng cộng tác” nhưng chấm công, ca kíp, lương tháng, bị phạt đi trễ — thanh tra coi là HĐLĐ. Phạt và truy thu theo NĐ 283/2026/NĐ-CP (hiệu lực 10/09/2026).
| Tình huống | BHXH bắt buộc? |
|---|---|
| HĐLĐ ≥ 1 tháng (kể cả ghi thử việc trong HĐLĐ) | Có |
| Hợp đồng thử việc ký riêng | Không |
| HĐLĐ dưới 1 tháng | Không |
| CTV nhưng bị quản lý giờ, lương tháng | Có (bản chất HĐLĐ) |
| Hợp đồng dịch vụ đúng nghĩa, không bị quản lý, điều hành, giám sát | Không (dân sự + TNCN) |
| Đang hưởng lương hưu | Không |
Điểm cần nhớ
- Luật BHXH 2024 Điều 2: HĐLĐ từ đủ 1 tháng
- NĐ 158/2025: HĐ thử việc riêng không thuộc bắt buộc
- Tên hợp đồng không thắng bản chất quản lý – lương – việc làm
- Không lương ≥ 14 ngày trong tháng → không đóng tháng đó
Văn bản liên quan
Số hiệu để đối chiếu
LUẬT DN tổng hợp và gợi ý cho chủ doanh nghiệp: bài viết, checklist, máy tính. Đây không phải cổng thuế, không phải trang cơ quan nhà nước, không phải văn bản QPPL. Số liệu và thủ tục chỉ để định hướng — đối chiếu bản gốc trên Công báo / vanban.chinhphu.vn trước khi nộp hồ sơ. Không thay tư vấn theo vụ việc.
