BHTN 2026: hợp đồng từ đủ 01 tháng phải đóng, đăng ký ra sao

Từ ngày 01/01/2026, Luật Việc làm số 74/2025/QH15 đưa người làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên vào diện bắt buộc tham gia bảo hiểm thất nghiệp. Doanh nghiệp không làm thủ tục riêng: việc xác định đối tượng, đăng ký, điều chỉnh BHTN làm đồng bộ với hồ sơ BHXH bắt buộc. Mức đóng là 1% tiền lương tháng của người lao động và 1% quỹ tiền lương tháng của người sử dụng lao động.

Ai phải tham gia

Điểm a khoản 1 Điều 31 Luật Việc làm: người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng xác định thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên, kể cả khi hai bên đặt tên khác nhưng có nội dung về việc làm có trả lương và sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên. Điểm b thêm người làm không trọn thời gian nếu tiền lương trong tháng bằng hoặc cao hơn tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp nhất.

Khoản 2 Điều 31 loại ra: người đang hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH, trợ cấp hằng tháng theo quy định của Chính phủ hoặc đủ điều kiện hưởng lương hưu; người làm theo hợp đồng thử việc; người giúp việc gia đình. Khoản 3 xác định người sử dụng lao động phải tham gia gồm cả doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân có thuê lao động thuộc khoản 1.

Luật Việc làm số 38/2013/QH13 hết hiệu lực từ 01/01/2026 (khoản 2 Điều 54 Luật 74/2025). Hợp đồng ngắn từ đủ 01 tháng đến dưới 03 tháng cũng thuộc diện nếu đáp ứng điểm a khoản 1 Điều 31.

Đăng ký, đóng ra sao

Khoản 1 Điều 32 Luật Việc làm: xác định đối tượng, đăng ký và điều chỉnh thông tin BHTN thực hiện đồng bộ với BHXH bắt buộc theo pháp luật BHXH. Thời hạn đăng ký vì vậy theo Luật BHXH, tức 30 ngày kể từ ngày người lao động thuộc đối tượng (khoản 1 Điều 28 Luật BHXH số 41/2024/QH15). Việc tham gia, đóng, hưởng BHTN được ghi trong sổ BHXH (khoản 2 Điều 32).

Điều 4 Nghị định 374/2025/NĐ-CP chốt tỷ lệ: người lao động đóng 1% tiền lương tháng; người sử dụng lao động đóng 1% quỹ tiền lương tháng của những người đang tham gia; doanh nghiệp hạch toán khoản đóng vào chi phí (điểm c khoản 2). Hằng tháng doanh nghiệp trích 1% lương người lao động và đóng cùng lúc phần của mình (khoản 2 Điều 33 Luật Việc làm), cùng thời điểm đóng BHXH bắt buộc (khoản 3 Điều 33).

Tiền lương làm căn cứ đóng là tiền lương tháng gồm mức lương, phụ cấp và khoản bổ sung trả thường xuyên, ổn định (điểm b khoản 1 Điều 34), cao nhất bằng 20 lần mức lương tối thiểu tháng theo vùng tại thời điểm đóng (khoản 2 Điều 34). Không hưởng lương từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng thì không đóng tháng đó (khoản 4 Điều 33).

Ưu đãi và trách nhiệm khi nghỉ việc

Tuyển mới người khuyết tật: doanh nghiệp được giảm phần đóng của mình từ 1% xuống 0% trong tối đa 12 tháng đầu, phải đăng ký kèm bản sao giấy xác nhận khuyết tật (Điều 5 Nghị định 374/2025).

Khi chấm dứt hợp đồng, doanh nghiệp phải đóng đủ BHTN để kịp giải quyết chế độ; không đóng đủ thì phải trả khoản tiền tương ứng chế độ người lao động được hưởng (khoản 7 Điều 33 Luật Việc làm). Điều 32 Nghị định 374/2025 còn yêu cầu cung cấp giấy tờ chấm dứt hợp đồng trong 02 ngày làm việc và làm thủ tục xác nhận việc đóng BHTN (khoản 5).

Không đăng ký thì bị phạt gì

Chậm đăng ký hoặc trốn đăng ký BHTN có khung phạt riêng tại Điều 45 và Điều 46 Nghị định 283/2026/NĐ-CP, tính theo số người; chậm đóng tiền phạt 12% đến 15%, trốn đóng 18% đến 20% số tiền, tối đa 75 triệu đồng. Các mức này là mức cá nhân, doanh nghiệp bị phạt gấp 02 lần (khoản 1, điểm b khoản 2 Điều 7).

Bài tổng hợp theo văn bản còn hiệu lực đến 18/10/2026, không thay văn bản gốc. Trường hợp riêng đối chiếu cơ quan bảo hiểm xã hội nơi doanh nghiệp tham gia.