Từ 01/7/2026: trợ cấp mai táng 25,3 triệu và các mức BHXH mới

Từ ngày 01/7/2026, mức lương cơ sở là 2.530.000 đồng/tháng theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP. Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15 quy định khi chưa bãi bỏ lương cơ sở thì mức tham chiếu bằng mức lương cơ sở, nên mọi khoản BHXH tính theo mức tham chiếu đổi theo: trợ cấp mai táng 25.300.000 đồng, trợ cấp một lần khi sinh con 5.060.000 đồng mỗi con, dưỡng sức sau ốm đau, thai sản 759.000 đồng/ngày, trần tiền lương đóng BHXH bắt buộc 50.600.000 đồng/tháng.

Vì sao lương cơ sở kéo theo khoản BHXH

Khoản 2 Điều 3 Nghị định 161/2026/NĐ-CP: từ ngày 01 tháng 7 năm 2026, mức lương cơ sở là 2.530.000 đồng/tháng. Nghị định có hiệu lực từ 01/7/2026 và Nghị định 73/2024/NĐ-CP hết hiệu lực từ cùng ngày (Điều 6).

Khoản 13 Điều 141 Luật BHXH: khi chưa bãi bỏ mức lương cơ sở thì mức tham chiếu bằng mức lương cơ sở. Mức tham chiếu là mức tiền dùng để tính mức đóng, mức hưởng một số chế độ BHXH (khoản 1 Điều 7). Doanh nghiệp không trả các khoản này, nhưng lập hồ sơ cho người lao động và cần biết đúng số để giải thích.

Bảng các mức tính theo mức tham chiếu

Trợ cấp mai táng bằng 10 lần mức tham chiếu tại tháng người lao động chết (khoản 2 Điều 85), tức 25.300.000 đồng nếu người chết từ tháng 7/2026. Người được hưởng là tổ chức, cá nhân lo mai táng; điều kiện gồm người đang tham gia BHXH bắt buộc có thời gian đóng từ đủ 12 tháng, hoặc chết do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, hoặc đang hưởng lương hưu (khoản 1 Điều 85).

Trợ cấp một lần khi sinh con, nhận nuôi con nuôi dưới 06 tháng tuổi bằng 02 lần mức tham chiếu tại tháng sinh hoặc nhận con (khoản 4 Điều 58), tức 5.060.000 đồng cho mỗi con.

Dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau ốm đau và sau thai sản đều là 30% mức tham chiếu cho một ngày (khoản 3 Điều 46 và khoản 3 Điều 60), tức 759.000 đồng/ngày.

Tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp nhất bằng mức tham chiếu và cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng (điểm đ khoản 1 Điều 31), tức trần 50.600.000 đồng/tháng. Người lương cao cần điều chỉnh mức đóng từ kỳ tháng 7/2026. Trần đóng bảo hiểm thất nghiệp tính theo lương tối thiểu vùng, không theo mức này (khoản 2 Điều 34 Luật Việc làm số 74/2025/QH15).

Hồ sơ mai táng: doanh nghiệp nộp trong 30 ngày

Người đang tham gia BHXH bắt buộc chết thì thân nhân hoặc người lo mai táng nộp hồ sơ cho người sử dụng lao động trong 90 ngày; doanh nghiệp nộp cho cơ quan BHXH trong 30 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ (khoản 2 Điều 91). Hồ sơ chỉ hưởng mai táng gồm sổ BHXH, bản sao giấy chứng tử hoặc trích lục khai tử hoặc giấy báo tử, và tờ khai của tổ chức, cá nhân lo mai táng (khoản 3 Điều 90). Cơ quan BHXH giải quyết trong 10 ngày làm việc (khoản 3 Điều 91).

Không nộp hồ sơ đúng thời hạn tại khoản 2 Điều 91 bị phạt từ 2 đến 4 triệu đồng mỗi người lao động, tối đa 75 triệu đồng theo khoản 3 Điều 47 Nghị định 283/2026/NĐ-CP. Đó là mức cá nhân; doanh nghiệp bị phạt gấp 02 lần (khoản 1, điểm b khoản 2 Điều 7).

Mốc tính theo tháng nào

Trợ cấp mai táng tính theo mức tham chiếu tại tháng người lao động chết; trợ cấp một lần khi sinh con tính tại tháng sinh hoặc nhận con; trần lương đóng tính tại thời điểm đóng. Vì vậy người mất hoặc con sinh trước tháng 7/2026 không được tính theo mức 2.530.000 đồng.

Bài tổng hợp theo văn bản còn hiệu lực đến 18/10/2026, không thay văn bản gốc. Trường hợp riêng đối chiếu cơ quan bảo hiểm xã hội nơi giải quyết hồ sơ.