TT 142/2026: hải quan hàng chuyển phát nhanh, bưu chính đổi gì

Thông tư 142/2026/TT-BTC ngày 29/9/2026 sửa Thông tư 49/2015/TT-BTC (hàng gửi qua bưu chính của doanh nghiệp được chỉ định) và Thông tư 191/2015/TT-BTC (hàng chuyển phát nhanh quốc tế), có hiệu lực từ 16/11/2026 (khoản 1 Điều 4). Doanh nghiệp nhập hàng mẫu, linh kiện, hàng thương mại điện tử qua bưu chính, chuyển phát nhanh sẽ gặp ba thay đổi chính: phải định danh, xác thực điện tử; tiêu chí nhóm hàng đơn giản được viết lại; cách nộp thay thuế qua tài khoản tiền gửi của cơ quan hải quan.

Định danh, xác thực điện tử với hàng nhóm đơn giản

Với hàng gửi qua bưu chính, người khai hải quan thực hiện định danh, xác thực điện tử theo pháp luật về định danh và xác thực điện tử khi làm thủ tục cho hàng nhóm 1 (điểm g khoản 3 Điều 4 Thông tư 49/2015/TT-BTC, bổ sung bởi điểm b khoản 1 Điều 1 Thông tư 142/2026/TT-BTC). Với chuyển phát nhanh, yêu cầu này áp dụng cho hàng nhóm 1 và nhóm 2 (khoản 12 Điều 5 Thông tư 191/2015/TT-BTC, bổ sung bởi khoản 2 Điều 2).

Khi doanh nghiệp bưu chính, chuyển phát nhanh thay mặt chủ hàng làm thủ tục, họ phải báo người gửi (hàng xuất) hoặc người nhận (hàng nhập) phối hợp với hải quan để định danh, xác thực (điểm o khoản 5 Điều 4 Thông tư 49/2015/TT-BTC; khoản 13 Điều 5 Thông tư 191/2015/TT-BTC). Doanh nghiệp nhận hàng nên chuẩn bị sẵn tài khoản định danh điện tử theo pháp luật về định danh, xác thực điện tử để không chậm thông quan.

Tiêu chí nhóm hàng đơn giản

Nhóm 1 hàng nhập khẩu qua bưu chính và nhóm 2 hàng nhập khẩu qua chuyển phát nhanh nay được xác định cùng hai điều kiện: trị giá hải quan trong định mức miễn thuế nhập khẩu theo Nghị định 134/2016/NĐ-CP (đã sửa bởi Nghị định 18/2021/NĐ-CP); và hàng được miễn giấy phép, điều kiện, kiểm tra chuyên ngành hoặc không thuộc mặt hàng phải có giấy phép nhập khẩu, kiểm tra chuyên ngành (điểm b.2.1 khoản 3 Điều 4 Thông tư 49/2015/TT-BTC; điểm b.2 khoản 1 Điều 6 Thông tư 191/2015/TT-BTC, đều sửa bởi Thông tư 142/2026/TT-BTC). Hàng phải có giấy phép, kiểm tra chuyên ngành mà không được miễn thì không thuộc nhóm này.

Nộp thay thuế qua tài khoản tiền gửi của hải quan

Doanh nghiệp chuyển phát nhanh được nộp thay tiền thuế, tiền phạt, tiền chậm nộp, tiền thuế ấn định, phí hải quan, lệ phí quá cảnh cho chủ hàng. Khi dự kiến phải nộp thay, doanh nghiệp nộp trước vào tài khoản tiền gửi của cơ quan hải quan nơi đăng ký tờ khai tại Kho bạc Nhà nước; số phải nộp của từng tờ khai được trừ vào số đã nộp trước để thông quan (khoản 2 Điều 14 Thông tư 191/2015/TT-BTC, sửa bởi khoản 5 Điều 2). Khi khai tờ khai trong trường hợp này, chỉ tiêu “người nộp thuế” khai mã 2, “mã xác định thời hạn nộp thuế” khai mã D (điểm c khoản 4 Điều 14). Hàng bưu chính nộp vào tài khoản tiền gửi của cơ quan hải quan cũng khai mã 2 và mã D (điểm d khoản 5 Điều 4 Thông tư 49/2015/TT-BTC, sửa bởi điểm c khoản 1 Điều 1 Thông tư 142/2026/TT-BTC).

Doanh nghiệp chuyển phát nhanh dùng biên lai thu thuế, phí, lệ phí trả cho chủ hàng theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP (điểm đ khoản 4 Điều 14). Với hàng bưu chính, hải quan trừ lùi tiền thuế và định kỳ hằng ngày hoặc hằng tuần lập giấy nộp tiền vào ngân sách kèm Bảng tổng hợp Mẫu HQ 08-BTH-TT, gửi doanh nghiệp bưu chính khi có yêu cầu (điểm g khoản 6 Điều 4 Thông tư 49/2015/TT-BTC).

Các thay đổi khác

Khai bổ sung theo Điều 20 Thông tư 38/2015/TT-BTC (sửa bởi Thông tư 121/2025/TT-BTC); hàng chuyển cửa khẩu theo Điều 50, Điều 51 Thông tư 38/2015/TT-BTC. Cụm từ “luồng vàng”, “luồng đỏ” đổi thành “luồng 2”, “luồng 3”; tên cơ quan đổi theo mô hình Cục Hải quan, Chi cục Hải quan khu vực (Điều 3 Thông tư 142/2026/TT-BTC). Một số biểu mẫu bảng kê được thay, trong đó có Mẫu HQ 06a-BKCTHH và HQ 06b-BKCTHH với hàng chuyển phát nhanh.

Bài tổng hợp theo văn bản đã ban hành, kiểm đến 18/10/2026; Thông tư 142/2026/TT-BTC áp dụng từ 16/11/2026. Bài không thay văn bản gốc. Trường hợp riêng đối chiếu cơ quan hải quan nơi đăng ký tờ khai.