Giấy / hồ sơ nhà nước
PCCC — thẩm duyệt và tự nghiệm thu
PCCC gắn với mặt bằng, không gắn MST. Việc đầu tiên là đo diện tích, tầng, chỗ chứa người, bếp gas. Công trình trong danh mục NĐ 105/2025 vẫn phải thẩm duyệt thiết kế trước khi thi công. Từ 01/07/2026 chủ tự tổ chức nghiệm thu nội bộ với nhà thầu, lưu biên bản — không chờ công an đến. Nhà ở kết hợp kinh doanh: phần kinh doanh đủ quy mô có thể kéo cả nhà vào diện thẩm duyệt. Xem mặt bằng trước khi đặt cọc.
Ai hay cần: Thuê mặt bằng, mở quán, nhà xưởng, nhà ở kết hợp kinh doanh
Luật PCCC và CNCH 55/2024/QH15; Nghị định 105/2025/NĐ-CP. Từ 01/07/2026 công an không kiểm tra nghiệm thu.
Hay nhầm: Mang giấy ĐKDN đi là đủ. PCCC không đi theo mã số thuế.
Hỏi nhanh máy tính →
Giấy / hồ sơ nhà nước
ATTP — pháp lý sản phẩm và cơ sở
Hai lớp. Lớp cơ sở: giấy chứng nhận đủ điều kiện ATTP (thẩm định khoảng 15 ngày, thường 3 năm) — mặt bằng tách khu bẩn, tập huấn, giấy khám sức khỏe. Lớp sản phẩm: thực phẩm đóng gói tự công bố (hồ sơ + phiếu kiểm nghiệm) trừ nhóm phải đăng ký bản công bố (thực phẩm bảo vệ sức khỏe, dinh dưỡng y học). Nhãn: tên, thành phần, hạn dùng, MST, bảo quản. ISO 22000 / HACCP không thay giấy này.
Ai hay cần: Nhà hàng, bếp, chế biến, đóng gói thực phẩm
Luật ATTP 2010; Nghị định 15/2018/NĐ-CP; nhãn: NĐ 43/2017/NĐ-CP. NĐ 15/2018 đang áp. NĐ 46/2026 tạm dừng — đừng soạn hồ sơ theo nghị định đang ngưng.
Hay nhầm: ISO 22000 hay HACCP không thay giấy ATTP nhà nước.
Hỏi nhanh máy tính →
Giấy / hồ sơ nhà nước
Hồ sơ môi trường
Hai cửa. Dưới ngưỡng: đăng ký môi trường tại UBND cấp xã, mẫu 47 Phụ lục II TT 02/2022, nộp trước khi xả thải / vận hành (Điều 49 Luật BVMT). Trên ngưỡng hoặc loại hình Phụ lục II: giấy phép môi trường cấp tỉnh, mẫu 04 Phụ lục XIV NĐ 08/2022 + báo cáo đề xuất. NĐ 48/2026 cấm tách lưu lượng theo phân kỳ để xuống dưới ngưỡng. ISO 14001 không thay giấy này.
Ai hay cần: Nhà xưởng, dự án có thải, cơ sở sản xuất
Luật BVMT 2020; NĐ 08/2022; NĐ 48/2026; NĐ 131/2025; TT 02/2022/TT-BTNMT. Thẩm quyền xã từ 01/07/2025 (NĐ 131/2025). NĐ 48/2026: không tách lưu lượng theo phân kỳ.
Hay nhầm: Một giấy cho mọi nhà xưởng. Sai cửa là trả hồ sơ hoặc phạt vì vận hành khi chưa đúng loại giấy.
Hỏi nhanh máy tính →
Giấy / hồ sơ nhà nước
Cấp thoát nước thải
Sinh hoạt ≥ 50 m³/ngày đêm xả ra môi trường phải xử lý: GPMT tỉnh. Công nghiệp ≥ 10 m³/ngày (hoặc Phụ lục II): GPMT dù nhỏ hơn. Quán nhỏ nối cống đô thị thường dưới ngưỡng: đăng ký xã + hợp đồng thoát nước với đơn vị thoát nước. Có hệ thống xử lý riêng rồi xả kênh/sông: đo lưu lượng thiết kế. Máy tính ngưỡng trên trang Công cụ.
Ai hay cần: Nhà hàng, bếp, nhà xưởng có xả thải
Luật BVMT 2020; NĐ 08/2022 sửa NĐ 48/2026; TT 02/2022 mẫu 47. Không còn giấy phép xả thải đứng riêng — gộp vào đăng ký / GPMT.
Hay nhầm: Xin giấy phép xả thải riêng như trước 2020.
Hỏi nhanh máy tính →
Chứng nhận — không phải giấy phép
ISO 9001 — quản lý chất lượng
Chứng nhận do tổ chức chứng nhận cấp sau đánh giá, không phải UBND hay ĐKKD. Bộ hồ sơ cốt lõi: chính sách và mục tiêu đo được, sơ đồ tổ chức, quy trình bán–mua–giao–khiếu nại, hồ sơ ghi nhận, một vòng đánh giá nội bộ, biên bản xem xét lãnh đạo. Hay trượt lần đầu vì thiếu ghi nhận sự không phù hợp và đánh giá nội bộ chỉ trên giấy.
Ai hay cần: Đi thầu, xuất khẩu, khách FDI đòi hệ thống chất lượng
TCVN ISO 9001:2015. Không có luật bắt mọi DN Việt Nam phải có. Phiên bản 2015 đang dùng phổ biến tại VN.
Hay nhầm: UBND / ĐKKD cấp ISO 9001.
Hỏi nhanh máy tính →
Chứng nhận — không phải giấy phép
ISO 14001 — quản lý môi trường
Hệ thống quản lý môi trường. Không thay đăng ký môi trường / GPMT. Khách và gói thầu hay đòi cả hai: giấy nhà nước + ISO 14001. Hồ sơ hay thiếu: đăng ký khía cạnh môi trường (nước, khí, chất thải, ồn) gắn với giấy phép đang có, và diễn tập ứng phó sự cố.
Ai hay cần: Nhà xưởng, xuất khẩu, gói thầu yêu cầu môi trường
TCVN ISO 14001:2015. Pháp lý đi kèm: Luật BVMT 2020, NĐ 08/2022, NĐ 48/2026. 2015.
Hay nhầm: Có ISO 14001 là được xả thải. Vẫn bị phạt nếu chưa đăng ký / GPMT.
Chứng nhận — không phải giấy phép
ISO 45001 — an toàn vệ sinh lao động
Chứng nhận hệ thống ATVSLĐ, hay bị đòi khi thầu xây lắp và khách FDI. Không miễn bồi thường TNLĐ theo Bộ luật Lao động. Đi kèm pháp lý bắt buộc: huấn luyện nhóm 1–6, khám sức khỏe, nội quy có chương ATVSLĐ — những thứ này phải có dù không làm ISO.
Ai hay cần: Nhà máy, công trường, thầu xây lắp
TCVN ISO 45001:2018. Pháp lý: Luật ATVSLĐ 2015, BLLĐ 2019. 2018 (thay OHSAS 18001).
Hay nhầm: ISO 45001 miễn trách nhiệm TNLĐ.
Chứng nhận — không phải giấy phép
ISO 22000 — hệ thống an toàn thực phẩm
ISO 22000 bao trùm HACCP + chương trình tiên quyết (GMP/GHP) + hệ thống quản lý. Siêu thị và xuất khẩu EU/Mỹ hay đòi ISO 22000 hoặc FSSC 22000, không chỉ HACCP giấy. Vẫn cần giấy ATTP nhà nước trước.
Ai hay cần: Xuất khẩu thực phẩm, chuỗi siêu thị, suất ăn công nghiệp
TCVN ISO 22000:2018. ATTP nhà nước vẫn bắt riêng. 2018.
Hay nhầm: Có ISO 22000 là bỏ giấy ATTP.
Chứng nhận — không phải giấy phép
HACCP — phân tích mối nguy và điểm kiểm soát tới hạn
Bảy nguyên tắc Codex: phân tích mối nguy, xác định CCP, giới hạn tới hạn, giám sát, hành động khắc phục, xác nhận, hồ sơ. Nhiều DN có HACCP nhưng chưa đủ ISO 22000 (thiếu lớp quản lý hệ thống). Ngược lại, ISO 22000 đã gồm HACCP — hỏi khách đang đòi bản nào trước khi làm đôi.
Ai hay cần: Chế biến thủy sản, xuất khẩu, bếp suất ăn — khách đòi riêng HACCP
Codex CAC/RCP 1; thủy sản VN thường theo thông tư chuyên ngành. Codex — bản cập nhật 2020 (CXC 1-1969).
Hay nhầm: HACCP = giấy phép xuất khẩu. Hải quan / thú y vẫn có chứng thư riêng.
Chứng nhận — không phải giấy phép
GMP / GHP — thực hành sản xuất và vệ sinh tốt
GMP/GHP là nền. Làm HACCP khi nhà xưởng còn dột, côn trùng, nước không đạt là trượt. Dược và một số mỹ phẩm: GMP là điều kiện pháp lý, không phải ‘chứng chỉ cho đẹp’. Thực phẩm: thường nằm trong ISO 22000 như PRP (prerequisite programs).
Ai hay cần: Nhà máy thực phẩm, dược, mỹ phẩm — nền tảng trước HACCP/ISO 22000
GMP thực phẩm: hướng dẫn Codex / QCVN chuyên ngành. Dược: GMP-WHO (Bộ Y tế). Tùy ngành — dược bắt GMP-WHO; thực phẩm thường là chương trình tiên quyết.
Hay nhầm: GMP thực phẩm và GMP-WHO dược là một giấy.
Chứng nhận — không phải giấy phép
VietGAP — thực hành nông nghiệp tốt
Chứng nhận cho cơ sở sản xuất nông nghiệp, không thay giấy ATTP của cơ sở chế biến phía sau. Siêu thị trong nước hay ghi ‘rau VietGAP’. Hồ sơ: nhật ký sản xuất, thuốc BVTV / kháng sinh đúng danh mục, mẫu đất–nước–sản phẩm, vùng đệm. Khác GlobalG.A.P. (chuỗi xuất khẩu EU).
Ai hay cần: Trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản bán siêu thị / xuất khẩu đầu chuỗi
Tiêu chuẩn VietGAP do Bộ NN&PTNT ban hành theo từng lĩnh vực. Áp dụng theo quyết định / TCVN VietGAP còn hiệu lực từng ngành.
Hay nhầm: VietGAP = GlobalG.A.P. Hai hệ, hai tổ chức chứng nhận.
Chứng nhận — không phải giấy phép
Halal — chứng nhận cho thị trường Hồi giáo
Không phải giấy phép Việt Nam. Khách Malaysia thường đòi JAKIM hoặc tổ chức được JAKIM thừa nhận; Indonesia đòi MUI. Nguyên liệu, phụ gia, dây chuyền, kho phải tách nguồn không Halal. Giấy ATTP VN vẫn bắt. Chọn sai tổ chức chứng nhận = lô hàng không thông quan.
Ai hay cần: Xuất khẩu thực phẩm, F&B, mỹ phẩm sang Malaysia, Indonesia, Trung Đông
Tiêu chuẩn Halal của tổ chức chứng nhận (JAKIM, MUI, Halal VN…). Không phải giấy phép VN. Theo yêu cầu nước nhập — kiểm tra tổ chức có được nước đó công nhận.
Hay nhầm: Một giấy Halal dùng cho mọi thị trường Hồi giáo.
Chứng nhận — không phải giấy phép
ISO 27001 — an toàn thông tin
ISMS: phạm vi hệ thống–dữ liệu–nhà thầu, đánh giá rủi ro, bảng áp dụng kiểm soát (SoA). Không phải giấy phép kinh doanh phần mềm. Một số gói thầu bộ ngành ghi rõ 27001 trong HSMT.
Ai hay cần: Phần mềm, fintech, xử lý dữ liệu — thầu công nghệ hay đòi
ISO/IEC 27001:2022. Đi kèm: Luật An ninh mạng, Luật BVDL cá nhân khi thuộc diện. 2022.
Hay nhầm: ISO 27001 = giấy phép cung cấp dịch vụ dữ liệu.
Chứng nhận — không phải giấy phép
ISO 50001 — quản lý năng lượng
DN trọng điểm năng lượng đã phải kiểm toán năng lượng định kỳ theo luật — ISO 50001 là lớp hệ thống trên cùng, hay bị đòi khi xuất khẩu hoặc báo cáo ESG. Không thay báo cáo kiểm toán năng lượng nộp cơ quan nhà nước.
Ai hay cần: Nhà máy điện năng cao, DN thuộc đối tượng sử dụng năng lượng trọng điểm
TCVN ISO 50001:2018. Pháp lý đi kèm: Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. 2018.
Hay nhầm: ISO 50001 thay kiểm toán năng lượng bắt buộc.
Chứng nhận — không phải giấy phép
ISO 13485 — thiết bị y tế
Hệ thống chất lượng riêng cho TBKT y tế, chặt hơn ISO 9001 (truy xuất, kiểm soát thiết kế, hành động khắc phục). Song song phải lưu hành / công bố theo NĐ 98/2021 — ISO không thay số lưu hành.
Ai hay cần: Sản xuất, xuất khẩu thiết bị y tế
ISO 13485:2016. Pháp lý VN: NĐ 98/2021/NĐ-CP về thiết bị y tế. 2016.
Hay nhầm: ISO 13485 = được bán thiết bị y tế tại VN.
Chứng nhận — không phải giấy phép
ISO 37001 — chống hối lộ
Hệ thống chống hối lộ: chính sách, đánh giá rủi ro, quà tặng / chiêu đãi, đối tác, kênh tố giác. Hay xuất hiện trong due diligence M&A và HSMT vốn WB/ADB. Không phải giấy phép nhà nước.
Ai hay cần: FDI, thầu vốn nước ngoài, DN niêm yết — khách đòi tuân thủ
ISO 37001:2016. Pháp lý VN: Luật Phòng chống tham nhũng 2018. 2016.
Hay nhầm: Có ISO 37001 thì miễn trách hình sự.
Chứng nhận — không phải giấy phép
ISO/IEC 17025 — phòng thử nghiệm
Công nhận năng lực phòng thử, không phải ISO 9001. Phiếu kiểm nghiệm ATTP / xuất khẩu thường đòi lab 17025 đúng phép thử. Phạm vi công nhận ghi trên giấy — làm sai phép thử là phiếu không dùng được.
Ai hay cần: Lab kiểm nghiệm, hiệu chuẩn — phiếu kết quả để công bố ATTP / xuất khẩu
ISO/IEC 17025:2017. Công nhận bởi BoA / VILAS (Bộ KH&CN). 2017.
Hay nhầm: Lab có ISO 9001 là đủ cho phiếu công bố sản phẩm.
Chứng nhận — không phải giấy phép
SA8000 — trách nhiệm xã hội nơi làm việc
Chuẩn lao động: lao động trẻ em, cưỡng bức, phân biệt đối xử, giờ làm, lương sống, tự do hiệp hội, ATVSLĐ. Audit nhà máy, phỏng vấn công nhân. Không thay chấp hành BLLĐ — khách lấy SA8000 để siết chuỗi cung ứng.
Ai hay cần: May mặc, da giày, đồ gỗ xuất khẩu — nhãn EU/Mỹ hay audit
SA8000:2014 (SAI). Pháp lý VN đi kèm: BLLĐ 2019, Luật ATVSLĐ. 2014.
Hay nhầm: SA8000 thay thanh tra lao động nhà nước.
LUẬT DN tổng hợp và gợi ý cho chủ doanh nghiệp: bài viết, checklist, máy tính. Đây không phải cổng thuế, không phải trang cơ quan nhà nước, không phải văn bản QPPL. Số liệu và thủ tục chỉ để định hướng — đối chiếu bản gốc trên Công báo / vanban.chinhphu.vn trước khi nộp hồ sơ. Không thay tư vấn theo vụ việc.